22 мамырда БҰҰ бастамасымен бекітілген Халықаралық биологиялық әртүрлілік күні атап өтіледі. Бұл күн тірі табиғатты сақтаудың, табиғи ресурстарды тұрақты пайдаланудың және Жер бетіндегі тіршіліктің алуан түрлілігін зерттеудің маңыздылығына назар аударуға арналған. Толығырақ...
Ботаника және фитоинтродукция институты үшін биологиялық әртүрлілікті сақтау мәселелері күнделікті ғылыми және табиғат қорғау жұмысының ажырамас бөлігі болып табылады. Қазақстан флорасын зерттеу, сирек және жойылып бара жатқан өсімдік түрлерін сақтау, ботаникалық коллекцияларды дамыту, табиғи экожүйелерге мониторинг жүргізу және экологиялық ағарту жұмыстары — мұның барлығы еліміздің биологиялық әртүрлілігін сақтау міндеттерімен тікелей байланысты.
Халықаралық биологиялық әртүрлілік күніне орай Ботаника және фитоинтродукция институтында City Nature Challenge 2026: Big Almaty халықаралық азаматтық ғылым жобасына қатысушылардың кездесуі өтті. Бұл жоба адамдарды тірі табиғатты бақылау ісінің айналасына біріктіреді.
City Nature Challenge — әлемнің әртүрлі қалаларының тұрғындары жабайы өсімдіктерді, жануарларды, саңырауқұлақтарды және басқа да ағзаларды суретке түсіріп, бақылау деректерін iNaturalist платформасына жүктейтін жаһандық биоблиц. Бұл мәліметтер ашық ғылыми базаға енгізіліп, кейін зерттеушілер, табиғат қорғау және білім беру ұйымдары тарапынан пайдаланылуы мүмкін.
2026 жылы Алматы бұл акцияға үшінші рет қатысты. Төрт күн ішінде қатысушылар 4780 фотобақылау жасап, тірі ағзалардың 793 таксонын тіркеді. Қазақстан бойынша жалпы нәтиже 10 мыңнан астам фотобақылау мен 1195 таксонды құрады. Ерекше маңызға Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген өсімдіктер мен жануарлардың 43 түріне қатысты расталған 620 бақылау ие болды.
Кездесу барысында қатысушылар акция қорытындыларын шығарып, ең қызықты олжаларды және натуралистер қауымдастығын дамыту перспективаларын талқылады. Маңызды тақырыптардың бірі — табиғатты мұқият бақылау мәдениетін қалыптастыру және Қазақстанның биологиялық әртүрлілігін зерттеуге көбірек адамдарды тарту мәселесі болды.
Ботаника және фитоинтродукция институтының ғылыми қызметкері Александр Кердяшкиннің нәтижесі ерекше аталып өтті. Ол City Nature Challenge жобасының әлемдегі ең белсенді 50 қатысушысының қатарына енді. 2026 жылы ол 2160-тан астам фотобақылау жасап, 330-дан астам таксонды тіркеген.
Қатысушылар атап өткен қызықты олжалардың бірі — Ирина Калашникова анықтаған Eurostauletes rubrorufus қоңызы болды. Бұл түрдің фотодокументациясы мен координаттары көрсетілген алғашқы ашық цифрлық тіркелуі болып саналады және болашақ ғылыми зерттеулер үшін қолжетімді.
Кездесу қорытындысында Қазақстанның флорасы мен фаунасын зерттеуге, табиғатты бақылау дағдыларын дамытуға және азаматтық ғылымды қолдауға қызығушылық танытатын адамдарды біріктіретін Алматы натуралистер клубын құру идеясы талқыланды.
Алматыдағы City Nature Challenge жобасы энтузиастардың күшімен Ботаника және фитоинтродукция институты мен Зоология институтының қолдауымен, сондай-ақ Табиғат қорғау биологиясының ашық зертханасы, Қазақстан биоалуантүрлілікті сақтау қауымдастығы, Eurasian Wildlife and People және басқа да мүдделі ұйымдардың серіктестігі арқылы өткізіледі.
