Кофе ағашы (Coffea arabica L.) — жылтыр жапырақты, хош иісті ақ гүлдері бар мәңгі жасыл бұта. Ол әлемге ең танымал сусындардың бірін сыйлаған өсімдік. Оны арабика, араб кофесі деп те атайды. Ботаникалық бақтың коллекциясында кофе ағашы 2015 жылдан бері өсіріліп келеді. Толығырақ...
Түрдің отаны — Шығыс Африканың биік таулы аймақтары. Табиғатта өсімдік 5–8 метрге дейін жетуі мүмкін, ал мәдени жағдайда оны ықшам бұта түрінде қалыптастырады. Жапырақтары тығыз, жылтыр, қанық жасыл түсті. Гүлдеу кезінде нәзік жасмин иісі бар қардай аппақ жұлдыз пішінді гүлдер ашылады, олардың хош иісі әсіресе таңертең айқын сезіледі.
Гүлдегеннен кейін жемістері пайда болады — алдымен жасыл, кейін ашық қызыл түске боялатын «кофе шиелері». Ішінде әдетте екі тұқым — болашақ кофе дәндері орналасады. Кофе сол дәндерден өндіріледі. Араб кофесі басқа кофе түрлерімен салыстырғанда хош иісті әрі дәмі жұмсақ болып келеді, өсірілетін сұрпы мен аймағына байланысты жеміс, шоколад немесе гүл реңктері сезілуі мүмкін.
Аңыздардың біріне сүйенсек, Эфиопиядағы бір бақташы кофе ағашының қызыл жемістерін жеген ешкілерінің ерекше сергек болғанын байқапты. Кейін кофе Таяу Шығыс мәдениетінің маңызды бөлігіне айналып, одан әрі бүкіл әлемге таралған.
